Dit is het ideale moment om je vijver aan te pakken, zeker als je last hebt van een invasieve waterplant die alles overwoekert. Het kan nu omdat de salamanders inmiddels de kant op zijn gekropen, de meeste insecten zijn uitgekomen en het water nog een acceptabele temperatuur heeft.
Tip 1: koop nooit lidsteng!
Ik heb veel planten gekregen van collega’s en kennissen, maar waarschijnlijk heb ik mijn grootste plaag zelf gekocht: de lidsteng. Deze gezellige staarten vormen onder water enorm lange wortelstokken die in de loop der jaren door de hele vijver heen zijn getrokken en alles overwoekeren. Een natuurlijke vijver met leuke plantjes is in een paar jaar verworden tot een waterig moeras met een grote klomp planten in het midden. Er was weinig te kijken over, want je zag bijna geen water meer. Daar moest dus iets aan gebeuren.
Vorig jaar en het jaar ervoor was ik al het water ingegaan om zoveel mogelijk weg te halen, maar het is me nooit gelukt om alles weg te krijgen. Er bleef telkens toch een deel achter omdat de wortelstokken verweven zaten in de wortels van andere planten. En steeds groeide de lidsteng weer uit, de hele vijver weer door en alles overwoekerend. Dit kon zo niet langer.
Plannen maken voor een rigoureuze aanpak
Dit jaar heb ik besloten dat we rigoureuzer te werk moesten gaan: alles eruit en opnieuw beginnen! Het voordeel van dit ‘opnieuw beginnen’ is, dat het in deze vijver alleen geldt voor het middenstuk, want door de jaren heen is de rand mooi begroeid met oever- en waterplanten. Daar groeit het soms ook flink door, maar die planten zijn makkelijker in toom te houden doordat ze geen wortelstokken vormen. Alleen het midden van de vijver was overwoekerd met lidsteng, dus dat moest eruit.
Begin oktober: het is zover
Het wachten was op het juiste moment. De salamanders die we vorig jaar ontdekten wil ik zó graag houden, die wil ik absoluut niet verstoren. half/eind september kruipen die uit de vijver en zoeken ze een overwinterplekje op de kant, dus na die tijd is het veilig. De grote larven van libellen zijn in de zomer uitgekomen en de kikkers kunnen zich wel even uit de voeten maken. Eind september/begin oktober is dus de meest geschikte tijd om aan de slag te gaan in de vijver.
Op een zondag dus het waadpak aan en de vijver in. Alle planten uit het middengedeelte hebben we op de kant gehaald. Zoveel mogelijk de wortellaag meenemend, steeds een brok bodem-met-planten eruit getrokken en op de kant gegooid. De overwoekerde klomp lidsteng die ik er al die jaren niet uit kreeg, hebben we stukje bij beetje de kant op gesleept. Loeizwaar, doordat alle wortels om de bodemsteentjes waren gegroeid. Het was dus eigenlijk een klomp stenen met wortels. Toch kregen we zo alles eruit, waardoor er in de vijver alleen omgewoeld blubberwater overbleef met een mooi volgroeide rand oeverplanten.
Uitzoeken: bij twijfel weg ermee
Toen alles op de kant lag, begon het grote uitzoeken. Prio 1: alle beestjes en kruipertjes moeten terug het water in. En zitten er nog plantjes bij waar de lidsteng nìet doorheen is gegroeid? We kwamen gelukkig toch nog een handvol planten tegen die zich overeind hadden gehouden, flink wat stukken gele plomp en nog wat robuust zwevend spul zoals krabbenscheer. Helaas heb ik afscheid moeten nemen van alle waterlelies. Dat ging me wel aan het hart, want die waren echt groot geworden en gaven in de zomer goed schaduw in het water. Maar overal zat de lidsteng tussengegroeid, dus het was geen doen. Toch maar opofferen en een keer nieuwe halen.
Afwachten
De overgebleven planten hebben we teruggeplaatst in de blubberpoel en nu is het weer afwachten. Omdat het water zo is omgewoeld kun je echt niets zien van de planten of hoe de bodem eraan toe is. Als alles de komende dagen weer een beetje gezakt is kunnen we ook pas echt goed bekijken of we alle lidsteng eruit hebben gekregen en kan het weer een natuurlijk ogende vijver worden.
Na het harde werken dronken we even een kopje thee naast de vijver om ons werk te overzien. Vrijwel direct zagen we de bootsmannetjes weer baantjes trekken, een waterspinnetje rennen over het oppervlak en de kikkers lieten zich ook een-voor-een weer in het water plonzen. Ik heb goede hoop dat de meeste diertjes zich terug hebben kunnen trekken in de brede rand met oeverplanten rondom de vijver. We hebben nu in ieder geval weer een vrij wateroppervlak en dus meer zicht op zwemmertjes en kruipertjes.
Update na een paar dagen:
Er begint nu zicht te komen op de bodem en het water is kraakhelder! Ik heb ook al een controlerondje gedaan en gecheckt of er ècht geen lidsteng is achtergebleven. Naast wat uitlopers van de kant zijn er flink wat lege plekken op de bodem, maar daar ben ik al een boodschappenlijstje voor aan het maken (Iets zonder wortelstokken!).
Lees meer over de natuurlijke vijver:
- Hoe ziet de natuurlijke vijver er na drie jaar uit? – juni 2020
- Een natuurlijke vijver aanleggen, hoe doe je dat? – juli 2017
Best Groen 