Geplaatst in Tuin, Vijver, Voor- en zijtuin

Afkoppelen: een klep in de regenpijp, een goot en een volle vijver

Ik ben stapsgewijs alle regenpijpen aan het afkoppelen. Niet alleen uit milieuoverwegingen, maar ook omdat ik het water goed kan gebruiken. Het is de afgelopen twee jaar extreem droog geweest en de tuin heeft daar echt onder geleden. Al het water dat valt kunnen we goed gebruiken!

20190730_2116527505839239185523290.jpgDe afgelopen twee jaar was het extreem droog. Het eerste jaar ging het nog redelijk en dacht ik “Droogte in de natuur, droogte in de tuin“. Maar afgelopen zomer was het nòg droger en moest ik echt maatregelen nemen, anders ging alles dood. Ik heb de bodem verbeterd en best veel water bijgegeven. Dat moet beter kunnen: als we water opvangen in natte tijden, kunnen het gebruiken in droge tijden.

Afkoppelen; maar dan leuk!

wp-image-2008386605Aan de voorkant van het huis heb ik eerder al afgekoppeld: we hebben de regenpijp vervangen voor een zinken exemplaar, er een klepje in geplaatst en er een prachtige regenton onder gezet.

wp-15786758399286774838680200849117.jpgIn de achtertuin heb ik een grote zinken teil onder de korte regenpijp gezet. Daar heb ik ook wat waterplanten in gedaan zoals gele lis. Erg handig, zo’n voorraadje bij de achterdeur: op deze manier kan ik ook makkelijk water pakken voor de plantjes in de huiskamer.

Maar het mooist is de grote soeppan die uit het leger afkomstig is. We hebben hier de regenpijp vervangen door een zinken exemplaar en een klepje geplaatst. Met de deksel schuin op de pan, loopt het water er prima in.

Grote soeppan onder het klepje bij de regenpijp
Op een rommelmarkt vond ik deze grote soeppan. Handig met dat kraantje en zo leuk!

En nu was de laatste regenpijp aan de beurt: die in de zijtuin. De vijver die ernaast ligt is vorige zomer behoorlijk uitgedroogd, dus daar moet iets op te verzinnen zijn. Alleen: er ligt een pad tussen de regenpijp en de vijver.

een paadje tussen regenpijp en vijver
Links de oude regenpijp en rechtsonder de vijver. Hoe krijg je dat water daarnaartoe?

Het idee: een goot in de straat

Alles begint natuurlijk met een idee en een tekening. Het begint altijd klein, maar uiteindelijk is het best een operatie. Even goed uitwerken, alle spullen bestellen en dan kunnen we aan de gang.

tekening met gewenste situatie: een lange goot

Eerst heb ik twee rijen steentjes verwijderd en een mooie gladde sleuf gemaakt, waar de goten in geplaatst konden worden. Gelukkig waren twee steentjes net zo breed als een goot dus het paste precies. En natuurlijk even zorgen dat de sleuf een beetje schuin afloopt richting de vijver.

Steentjes verwijderd en een sleuf gegraven

Daarna heb ik een folie aangebracht in de overgang van de goot naar de vijver. Op die plek is een aflopend strandje, waar deze uitloop van de goot mooi in kan uitkomen.

vijverfolie tussen de uitloop van de goot en de vijver

Met de gieter testen of het wel voldoende aflooptNadat alles op zijn plek ligt is het tijd voor de test: loopt het water wel goed weg? Gelukkig was het goed schuin en stroomde het water als een mini-riviertje richting de vijver.

Daarna gingen de roosters erop en heb ik waar het strandje begint het grove grind over de roosters heen gestrooid.

Over de randen van de folie heb ik wat grove keien gelegd zodat het goed op zijn plek blijft liggen. Daartussen heb ik wat fijner grind gestrooid zodat het hetzelfde oogt als het strandje. Als het allemaal wat meer begroeid raakt, zal het er nog natuurlijker uitzien.

grove steentjes over het rooster

De regenpijp vervangen

Jan heeft de regenpijp vervangenOmdat ik een klepje wilde, moest eigenlijk de hele regenpijp vervangen worden. Die klepjes zijn alleen in zink en de maten zijn ook heel anders. Helemaal niet erg: zink is betaalbaar en zoveel mooier dan dat lelijke pvc.
Ik vind een regenpijp vervangen een vreselijke rotklus, maar Jan vindt het prima te doen. Hij heeft dus weer gezorgd voor een prachtig nieuwe regenpijp mèt klepje.

Ooit komt hier ook een mooie regenton onder te staan, of een andere leuke pan of pot. Tot die tijd druppelt het water gewoon recht naar beneden de goot in.

Het eindresultaat: een nieuwe regenpijp met een klep, een goot en een volle vijver!

Op dit moment staan er nog even potten op de plek waar later de regenton moet komen. De mini-wilg die het dichtst bij de klep staat en de meeste spetters opvangt, is als waterliefhebber erg blij: hij groeit als kool!  Nu ik dit schrijf, zijn we alweer wat maanden verder en sinds de goot er ligt is de vijver voller dan ooit. Ik hoop komende zomer een mooie ton te kunnen plaatsen en lekker veel water te kunnen benutten. Het afwateren werkt alvast.

Regenpijp, goot en vijver
Het eindresultaat: een nieuwe regenpijp met een afwaterklepje, een goot waar het water door kan en dat in de vijver terechtkomt aan de rechterkant. Het werkt!

Meer over droogte en afkoppelen:

Geplaatst in Vijver

Een natuurlijke vijver aanleggen, hoe doe je dat?

De oude vijver was lek. Het was ook eigenlijk geen vijver meer, maar een dichtgegroeid moeras met veel planten, plastic en blubber. Op een lekkere warme zomerdag hebben we hem helemaal leeggehaald en er een nieuwe, grote natuurvijver van gemaakt. Hieronder lees je hoe we te werk zijn gegaan.

De oude vijver: een modderpoel

De oude vijver was een drassig moerasgebiedje, helemaal volgegroeid met planten, een beetje blubber en veel zwart plastic. Dat wilde ik anders, dus zijn we begonnen met het maken van plannen voor een mooie natuurlijke vijver. Aangezien ik geen pompen en andere techniek wilde, werd het een vijver zonder vissen (en hopelijk ook salamanders).

Een voorntje in de vijver

In deze modderpoel was nog maar een heel klein stukje blubberig water over van 40 cm doorsnee en 10 cm hoog. In dat poeltje flapperde dit visje van 15 cm! Die heb ik eruit geschept en in een grote zinken teil gedaan, zodat ik er eerst achter kon komen of het wel een inheemse soort was, anders kon ik hem niet loslaten. Het bleek om een voorntje te gaan, dus ik heb hem in een emmer naar een beekje gebracht, waar hij meteen stroomopwaarts in een groepje kleine visjes ging hangen. Goed terechtgekomen dus.

Het ontwerp: behoud het goede

Bij het maken van het ontwerp wilde ik een aantal elementen opnemen: Een strandje voor kleine beestjes en vogels, verschillende niveaus in het water en een duidelijk afwaterpunt zodat overtollig water weg kan. Aan het einde van de vijver hebben we een soort grintbakje gemaakt dat uitkomt in de bosjes. Bij het ontwerp wilde ik behouden wat wèl goed was aan de oude vijver: de struiken eromheen, de lange balk met mossen en het mini-boompje aan het strandje.

schets vijverontwerp
Plannen maken: Links 2 strandjes, rechtsmidden het diepste punt; helemaal rechts de uitloop bij overstromen.

Leeghalen van de oude vijver

Eerst moet alles eruit, dus hup, een waadpak aan en in de blubber. Toen bleek dat de hele vijver vol lag met heel veel stenen! Ik had het kunnen weten; deze tuin ligt er op allerlei plaatsen letterlijk vol mee. Alle stenen zijn eruit gehaald en daarna zijn we met de planten begonnen. De kluwen wortels was zo dik en zwaar, dat ik met een broodmes stukje-voor-stukje eraf heb moeten snijden. Daar hebben we een paar kleinere pollen van bewaard om later terug te plaatsen. Wat overbleef op de bodem was een dikke laag slib dat er makkelijk uit te scheppen was. Het plastic op de bodem was keihard en kapot. De overtollige planten en het plastic hebben we in een aanhanger naar de stort gereden (helemaal vol).

20180507_173613-1

Tussen de planten kwam ineens een kikker tevoorschijn. Hij sprong uit de vijver naar een hoekje met de planten die weer terugmoesten in de nieuwe vijver. De hele tijd dat we bezig waren met de vijver, is de kikker in dat hoekje tussen de planten blijven zitten.
Hij is groen, met een streep op zijn rug en zwarte vlekken op zijn lijf en pootjes: Ik denk een meerkikker.

De vijver is leeg: niveaus maken

Toen we de vijver leeg hadden bleek het een ondiepe glooiende helling te zijn. Aangezien ik graag niveaus erin wilde, hebben we de buitenranden aangehouden en zijn van daaruit ‘terrassen’ gaan graven. Ook hebben we in het achterste gedeelte nog een extra diepere laag gemaakt, waarbij we archeologische vondsten hebben gedaan: veel bouwpuin, een Laaf-munt en een oude schoen!

Folie erin en vullen maar

Omdat deze vijver extra lang mee moet (namelijk tot in het einde der tijden) heb ik gekozen voor luxe EPDM vijverfolie. Dit is eigenlijk rubber voor dakdekkers, maar je kunt het ook in de vijver gebruiken. Het is even rekenen hoeveel je nodig hebt, maar neem het in ieder geval ruim, zodat je ook een rand kunt ingraven. Eronder moet een laag vijvervlies, een zachte laag stof van textielresten. Zodra de folie op zijn plek is gelegd begint Het Grote Vullen. Dit duurt uren!

20170719_1530051762170329.jpg
Kijk op de voorgrond: Dit is 1 van de 3 grote hopen stenen die uit de oude vijver kwamen. Wat moet je er in godsnaam mee? Ik heb ze maar langs alle paadjes gelegd die door de tuin lopen.

Na het vullen: folie bijwerken

De vijver is maximaal gevuld tot hij overstroomde. Zo konden we gelijk zien of wel op de juiste plek het water wegliep: aan de achterkant is een smalle grindbak gemaakt die leidt naar de bosjes met daarachter de parkeerplaatsen en kolken. Het afwateren ging goed, dus de folie is bijgesneden en wordt stukje bij beetje op zijn definitieve plek gelegd.

De finishing touch: alles op zijn plek

De folie is ingegraven aan de randen van de vijver en alles wordt op zijn plek gelegd. De stenen op de oevers, de balk met mossen en de waterplanten krijgen een nieuwe plek. Op de bodem van de vijver hebben we substraatkorrels gestrooid. Aan deze poreuze korrels hechten micro-organismen zich makkelijk en het biedt een goede hechting voor plantenwortels. Als laatste wordt op de oever het grind gestort voor de strandjes.

Het resultaat: een geweldig mooie natuurlijke vijver!

We zijn waanzinnig trots op het eindresultaat: een prachtige ruime vijver met natuurlijke oevers en ruim voldoende beplanting om mee te starten. Het lijkt alsof het er altijd al zo heeft gelegen. De kikker vindt dat ook: toen de waterplanten eenmaal een plek kregen, nam hij een aanloop en – ‘plons’ – dook hij het water in. Home is were the pond is

Verbetering van de waterkwaliteit

Wat ik niet wist: het helder worden van een vijver kan zomaar 6 weken duren. Dat is lang! Ik wilde het een handje helpen en heb een standaard mixdoosje met bacteriën in het water gedaan en een paar zakjes watervlooien erin losgelaten. Die deden het geweldig goed! Hele wolken met watervlooien en het water werd mooi zuiver.

De watervlooien moesten net als vissen, even acclimatiseren in het water. Daarna was het een grote wolk van vlooien. Wat ook vrijwel direct in het water zat: bootsmannetjes! Deze rovertjes met dubieuze reputatie kwamen vanzelf, net als de talloze waterjuffers, libellen en andere mooie insecten. 

Favoriet bankje: bij de vijver

Op dit bankje zit ik heel vaak. Het is lekker in de schaduw, je hoort er bijna niets en er is altijd wat te kijken. Je kunt zoeken naar kikkers die zwemmen, kwaken of ergens doodstil tussen plantjes zitten. Je kunt kijken naar badderende vogels of naar drinkende wespen (ja, echt). Maar ook naar allerlei wonderlijke kleine diertjes onder water: larfjes, torretjes, slakjes en nog veel meer beestjes. Het is een heerlijk plekje!