Geplaatst in Tuin, Voor- en zijtuin

Hup met grote bomen – weg met die blinde muur!

Mijn achtertuin kijkt uit op een grote blinde muur en hoewel er altijd iets te zien is in de tuin, blijft die muur toch een ‘elephant in the room’. Deze winter hebben we – tussen sneeuw en vorst door – grote bomen geplant, die het uitzicht moeten vergroenen.

Links is hoe het was. Heerlijk uitzicht hoor, met dat schattige schuurtje en al dat groen, maar het is toch lastig om niet naar die enorme bakstenen wand te kijken. Rechts is hoe het nu is: We hebben een grote pruimenboom geplant: ‘Reine Victoria’ van 7 jaar oud en 3,5 meter hoog. De boom is nu nog kaal, maar het uitzicht is al zoveel beter!

img037-1700

En zo moet het worden in de lente! Als er straks blaadjes aan zitten is de muur helemaal verdwenen, en zie je vanuit het terras en de huiskamer alleen nog maar een prachtige boom!

De hoogte in

Deze pruimenboom is echt heel hoog! Op de dag dat we gingen planten waaide het behoorlijk, dus hebben we lijnen gespannen zodat hij wat stabieler zou staan. Die lijnen laat ik nog even zitten tot het voorjaar, als hij is begonnen met wortelen.

Het voordeel van deze hoge boom is dat hij straks op 3 plekken schaduw geeft: ‘smorgens op het bankje tegen de schutting, ‘smiddags op het terras en ‘savonds onder de veranda. En ook nog mijn lievelingsschaduw: gefilterd zonlicht door de blaadjes.

Het plukken van de pruimen wordt wel wat lastiger: dat zal met een ladder moeten of met een grijper. En de hoeveelheid jam die ik zal moeten maken zal ook niet gering zijn met zoveel fruitbomen. Maar dat is van later zorg.

Nog meer bomen!

Omdat we vaak onder de veranda zitten, wilde ik dat de muur ook vanaf die plek niet meer zo prominent zichtbaar zou zijn. Dus hebben we ook daarvoor een strategische plek gekozen en er een grote boom geplant: een peer ‘Conference’ van 6 jaar oud en 3 meter hoog.

Zoals je kunt zien was het nogal koud toen, dus ik heb net vóór de vorst een gat gegraven, anders kwamen we er niet meer doorheen. Je zou het zo niet zeggen, maar deze bomen zijn loeizwaar. Ik krijg ze niet eens verschoven, laat staan opgetild. Gelukkig heeft Jan het enorme gewicht van de boom getorst, en hij staat!

Voor beide bomen geldt bij het planten: zorg voor goede drainage, meng de juiste potgrond met de grond ter plekke, zachtjes aanduwen met de voet, flink watergeven en een dikke laag compost erop. Zo redden ze het wel tot in de lente.

knoppen peer conference
Vandaag zag ik dat de knoppen van de peer al op springen staan.

Wintertijd = planttijd

In de winter kun je de hoofdstructuur van de tuin goed bepalen: Alle bomen, struiken en heesters zijn goed zichtbaar en nu zie je ook goed waar gaten vallen. Dit is de beste tijd om te planten en verplanten, dus grijp je kans en plant, verplaats of splits je planten nu.

De kleinere boompjes die in de achtertuin stonden op de plekken waar nu de nieuwe grote bomen staan, heb ik verplaatst naar de zijtuin: een sering, een perenboompje en een lijsterbes. Een kornoelje heb ik bij het bankje gezet, zodat de zichtlijn van het paadje doorbroken is. Dat maakt het slingerpaadje straks wat spannender.

Megastruik Blauwe bes

Ik hou enorm van blauwe bessen en heb al verschillende keren geprobeerd ze zelf te kweken, maar dat is tot nu toe nooit gelukt. Van de boomkweker van De Koekoek hoorde ik waardoor dat waarschijnlijk kwam: blauwe bessen willen schaduw en zure bosgrond. Ik heb ze altijd lekker zonnig gezet en gewoon in de zandgrond die er was. Tsja, dan red je het dus niet. Ik heb nu een megastruik geplant, in de juiste grond en op de juiste plek. Fingers crossed!

20190118_1609577067486486671009485.jpg
Flinke bosbessenstruik: hopelijk staat hij hier op de juiste plek.

Meer bomen: meer vogels

Ik merkte eerder al dat er bijna geen vogels op mijn voerplankje komen omdat ze allemaal in mijn tuin scharrelen en daar hun voedsel vinden. Maar nu de nieuwe bomen er staan, zie ik steeds meer vogels. Ze fladderen van tak naar tak en van boom naar boom, tussen het grondscharrelen door. Wat fijn! Ook zie ik dat de merels erg blij zijn met de dikke laag compost bij de bomen. Ze spitten het helemaal uit op zoek naar beestjes en gooien grovere takjes wel een halve meter ver weg. Dat zal ik binnenkort weer moeten aanvullen. Hopelijk heb ik genoeg compost.

Tot slot, een ode aan Willem Wilmink en Harry Bannink

Het een kale boel toen ik hier kwam wonen: er was alleen gras, veel steen en er waren heel veel coniferen. Er was geen leven, geen vogels, geen insecten, niets. Ik zing nog regelmatig deze regels, die toen erg toepasselijk waren en inmiddels gelukkig niet meer:

Zij woonde bij een blinde muur
met enkel dovenetels
daar floot geen vink of tureluur
daar floot alleen haar ketel

Kijk hier: de hele smartlap van het klokhuis

 

Geplaatst in Moestuin, Tuin

Plannen maken voor een potager! (wat is dat nu weer?)

Na het zien van een tuinprogramma van mijn Britse goeroe Monty Don, besloot ik: ik wil ook een Potager! Maar is dat niet gewoon een moestuin? Nee dus. In het Engels beschrijven ze het als volgt: ‘This kitchen garden has year-round visual appeal and can incorporate permanent perennials or woody shrub plantings around the annuals”.  Alles een beetje door elkaar dus, en dat past helemaal bij mijn stijl van tuinieren.

Januari: plannenmaand

Er is weinig dat je kunt doen in de tuin in januari: bomen snoeien/rooien/planten (kom ik op terug!), zaden bestellen (idem), maar vooral: plannen maken. Nou, die heb ik genoeg! Die potager gaat er komen, op de plek waar nu eigenlijk al veel eetbare planten staan. Het is een stuk op het zuiden van 3,5 x 0,9 meter, maar ik kan nog wel een randje van het graspaadje afsnoepen om het nog iets breder te maken. Zie de onderstaande tekening, dit is de wintersetting:

img025-potager

  1. Framboos meegenomen uit Eindhoven, geeft tot ver in de winter frambozen
  2. Bijenhotel Bijna alle gaatjes zijn gevuld en het vogelnestje ligt er nog.
  3. Blauwe bes ‘Goldtraube’; heeft het zwaar gehad met de droogte, heeft eigenlijk andere grond nodig. Misschien beter in een pot?
  4. Kruisbes ‘Hinnonmaki Grön’ leed ook onder de droogte. Afwachten of hij nog leeft
  5. Lavendel: eigen stek. Als er ruimte is, mag hij blijven. Goed tegen luizen e.d.
  6. Olijf: gekocht als twijgje, maar inmiddels begint het een boompje te worden.
  7. Kruisbes ‘Hinnonmaki Röd’ leed onder droogte. Afwachten of hij nog leeft
  8. Blauwe honingbes; had het zwaar met de droogte. Ook afwachten
  9. 2 druiven: ‘Boskoop Glory’ en ‘Vroege van der Laan’ -> gaf heerlijk zoete druifjes en doen het prima
  10. Stomp van gevelde bolacacia. Hier moet ik slim omheen planten.

De huidige beplanting (geranium, vrouwenmantel, maagdenpalm) wordt verplaatst en de bodem moet verbeterd worden. Gelukkig heb ik inmiddels een goede voorraad compost dat daarbij kan helpen. Er komt ook een staande rand om de potager heen, het liefst van gevlochten takken, maar ik weet niet zeker of ik daar genoeg van heb. Dat wordt nog even uitzoeken.

De verhoogde moestuintjes worden verplaatst

De makkelijke moestuintjes die ik vorig jaar heb gemaakt, ga ik verplaatsen en komen op het terras naast de potager. Ze staan daar goed warm op het zuiden en beschut, en zo staat alles bij elkaar. Deze bakken hebben lekker veel oogst voortgebracht afgelopen jaar: Heel veel peterselie, maar ook tomaten, bieten, wortels, radijs en selderij.

Zomerdroogte was een klap

De enorme droogte afgelopen zomer, in combinatie met een arme zandgrond heeft veel planten een klap gegeven. Water geven hielp ook niet meer, het was gewoon te heet. De kruisbessen en blauwe bessen hingen helemaal vol met vruchten, maar na de droogte was daar niets meer van over. Hopelijk herstellen ze zich dit jaar. Ik hoorde van een kweker dat de blauwe bes eigenlijk halfschaduw moet hebben en andere grond, dus die ga ik eruit halen. De kruisbessen krijgen nog een kans op hun huidige plek.

Links: de verdroogde blauwe bessen door de warmte. Rechts: de kruisbes voor de hitte.

frambozen
De framboos had weinig last van de droogte en heeft tot diep in de winter frambozen gegeven.

Welke gewassen ga ik zaaien in de potager?

Beslist: Tomaten, peterselie, selderij, bieslook, artisjok
Misschien: Bieten, wortel, courgette, komkommer, pastinaak, radijs
Hangend: Sla (handig tegen slakken)
In pot: Munt (wegens woekeren), aardbei, boontjes

Nog meer wensen

Als ik eenmaal ben begonnen met wensen opschrijven, dan kan ik niet meer stoppen. Ik wil meer, meer, meer. Dus wegens ruimtegebrek ga ik in potten wigwammen maken voor boontjes. En ik wil ook flespompoenen kweken, omdat ik daar wat lekkere recepten van heb. Die zullen in de zijtuin moeten, over de bijenhotel-boomstammetjes. Daar is ruimte genoeg voor weelderigheid en verwildering.

img025-pompoen

20190113_1534244593419383589245139.jpg
De toekomstige Potager ligt tegen een wand op het zuiden. Lekker warm en beschut.

Terugkomen op januariklussen ‘bomen’ en ‘zaad’

Ik schreef in het begin van dit blog dat naast plannen maken, de enige tuinklussen in januari zijn: ‘bomen’ en ‘zaad kiezen’. Dat is gelukt. Dit perenboompje (kijk goed, naast die dikke paal) heb ik in een opwelling gekocht, maar hij is zo pietepeuterig klein dat het geen boom te noemen is.

Ik heb nu bij een kweker 2 Echte Bomen besteld van meer dan 3 meter hoog, die een mooie plek gaan krijgen in de tuin. Een peer ‘Conference’ die al mooi groot en grillig is. En een pruim ‘Reine Victoria’ die ook al echt een grote boom is. Ik weet nog niet goed welke waar gaat komen, maar deze baby-perenboom krijgt in ieder geval een andere plaats of een pot.

20170630_162631

De bloemenweide wil ik ook weer aanvullen met wat kleurige bloemen. Ik heb het 2 jaar geleden ingezaaid met 2 mengsels van inheemse soorten van de Cruydt-Hoeck.

Nu het 3e jaar ingaat, is er een beperkt aantal soorten overgebleven. Deze deden het het best op de schrale grond die het toen was, maar inmiddels is de bodem al wat verbeterd met compost, dus ik wil het weer aanvullen met wat fleurigs.

De echte kenners noemen het een ‘carnavalsmengsel’ (A6 – Eenjarig mengsel akkerbloemen) vanwege de korte levensduur en schreeuwerige kleuren, maar ik vind het heerlijk om naar te kijken. Dat vinden de bijen trouwens ook. Een nieuwe voorraad zaden is besteld en nu maar wachten op maart, dan mag ik zaaien. Hoera!

20190113_1533234694665664059147635.jpgDeze grasbank gaat na 2 jaar ook weg. hij is al flink gekrompen. Het gras op de top wordt afgevoerd en de rest van de aarde ga ik in potten en elders in de tuin gebruiken. Recyclen!

 

Geplaatst in Dieren in de tuin

Wat een dieren in de tuin!

Een natuurlijke tuin draait niet alleen om bloemen. Hoe meer planten, bomen en struiken, hoe meer dieren er komen en die zorgen weer voor bestuiving, een betere bodem, en ze zorgen voor natuurlijke bestrijding van ziekten. Vooral de wilde gedeelten van de tuin zijn verrassend druk bevolkt met bodemdiertjes, insecten en vooral veel bijen en vlinders.

Lees verder “Wat een dieren in de tuin!”

Geplaatst in Bloemenweide, Mediterraan stukje

Droogte in de natuur, droogte in de natuurlijke tuin

Ja dat komt ervan. Als je een natuurlijke tuin wilt, dan heb je te maken met de natuur. En als er een droge periode is in de natuur, dan heb jij die dus ook in de tuin. Het ziet er op het eerste gezicht allemaal dor en flets uit, maar als je beter kijkt, zie je toch wat juweeltjes tussen de verdroogde planten.

Lees verder “Droogte in de natuur, droogte in de natuurlijke tuin”

Geplaatst in Bloemenweide, Dieren in de tuin, Mediterraan stukje, Tuin

Sssst, slapende bijen en hommels

Als je ’s avonds goed kijkt in de tuin, dan zie je ze: de slapende hommels en bijen. Ze hangen onder een bloem, doodstil in diepe rust. Niet storen dus!

je ziet het pas als je het door hebt

Je moet even weten hoe je ze kunt herkennen, maar als je het eenmaal hebt gezien dan zie je ze overal in de tuin: slapende bijen en hommels. Als je in de avond een wandelingetje maakt door de tuin zo rond een uur of negen, zie je ze her en der hangen: kleine wollige bolletjes in diepe slaap.

hommel slaapt onder bloem van peen
Deze hommel hangt te slapen onder een bloem van peen.

Ze slapen waar ze eten

Ze vallen in slaap op de planten waar ze overdag op vliegen: lavendel, marjoraan, de vlinderstruik, de kaardebol, verschillende distels en wat minder bij peen. In het filmpje zie je een hele serie slapende bijtjes.

Hoe zie je dat hommels slapen?

Een slapende hommel herken je aan de naar voren hangende antennes. Hij hangt meestal aan de onderkant van een bloem, en de vleugels zijn strak naar achteren gesloten. Ik las dat bijen zich vastklemmen met hun kaken en ik vermoed dat hommels dat ook doen (ik kon het niet helemaal goed zien).

Aatdhommel slaapt op lavendel
Deze aardhommel hangt lekker te slapen aan de lavendel.

img021-1000

Bijen slapen ook in bloemen

Honingbijen slapen ook; de bijen in de buitendienst hebben een ander ritme dan die in de kast, maar uiteindelijk slapen ze ongeveer even veel. Solitaire bijen slapen ook in bloemen, maar hoe, wanneer en in welk gezelschap verschilt per soort. (meer lezen? Slaapgedrag en slaapgezelschappen van solitaire bijen).

wilde bij slaapt op lavendel
Pluimvoetbij vliegt veel op cichorei, maar slaapt hangend aan een lavendeltak.

Uitzonderingen zijn er natuurlijk altijd

De hommel op de foto hieronder hing niet onder de bloem, maar lag breeduit over het bloemkopje van de marjoraan. Wie wil er nou niet een bedje van bloemetjes?

Deze hommel is meer van de Fakir-soort. Hij hangt heel voorzichtig aan de stekelige kaardebol. Een spijkerbedje is er niets bij.

Aardhommel slaapt op kaardebol

Grote jongens, grote bedjes

Deze knoert van een Aardhommel hing onder een tros van de vlinderstruik. Er vloog per ongeluk een klein bijtje tegenaan, waardoor hij geïrriteerd een pootje uitstak en de vleugels wat spande. Nog geen 3 seconden later was hij weer in slaap.

Geplaatst in Bloemenweide, Dieren in de tuin, Voor- en zijtuin

Paradijs voor bijen en hommels

De tuin is een paradijs voor bestuivende insecten: er zijn volop vlinders, hommels en  wilde bijen. Daardoor is het voor mij ook een paradijs: ik schuifel gewoon tussen al die zoemers door; ze storen zich niet aan mij. Zo heb ik van heel dichtbij wilde bijtjes kunnen filmen die in het bijenhotel hun eitjes aan het leggen waren.

Lees verder “Paradijs voor bijen en hommels”